nửa tháng trước ngày trở về Việt Nam tôi đã có chuyến đi tới tu viện Yeunten Ling ở ngoại ô thành phố Huy ở Wallonie (vùng nói tiếng Pháp của Bỉ). Yeunten Ling cùng với Làng Mai ở gần Bordeaux miền nam nước Pháp là hai trong số những tu viện Phật giáo lớn nhất châu Âu. sau này khi nhìn lại cả hai chuyến đi tới Làng Mai và Yeunten Ling, tôi nhận ra mọi thứ không thể tự nhiên xảy ra được theo những cách như vậy và mọi quyết định trong đời dù được đưa ra thế nào thì cũng luôn hình thành dựa trên nguyên lý duyên khởi.
thực ra đây không phải chuyến đi đến Yeunten Ling đầu tiên của tôi. một năm rưỡi trước đó tôi đã thực hiện chuyến đi lần đầu tiên, một mình. khác với lần trước thì lần này tôi có hai người bạn đồng hành ở nhóm nghiên cứu ảnh viễn thám là Bikram và Zak. Bikram đến từ dãy Himalaya hùng vĩ, là con người của công việc và câu trả lời cửa miệng luôn luôn là ‘tao đéo có thời gian’ mỗi lần tôi hỏi nửa đùa nửa thật ‘ủa mày không bao giờ hẹn hò gái gú gì hả?’, trong khi Zak là nghiên cứu sinh không phải người châu Âu hiếm hoi nói được tiếng Pháp vì đến từ một đất nước mà lịch sử Việt Nam được dạy trong trường phổ thông.
đó là một ngày mưa phùn rả rích và tôi đã cảm thấy hơi mệt lúc vừa xuống đến gare de Huy, và tôi đã phải ngồi nghỉ một lúc trước khi cả nhóm bắt đầu vượt qua con dốc đầu tiên. những ngôi nhà lẩn khuất một bên là phố một bên là rừng trên đường đến tu viện làm tôi nhớ đến những ngôi nhà trên đường đến Inria Grenoble mà hầu như căn nào cũng có tầm nhìn đến dãy Alps, và cũng những ngôi nhà giống như vậy trên đường lên Thiền Viện Trúc Lâm trên một ngọn đồi gần trường Bách khoa Paris ở Palaiseau. khi đến nơi thì mới biết lễ hội được tổ chức ngày hôm sau ở đó là của cộng đồng người Nepal chứ không phải Tây Tạng, và Bikram đã thuyết phục tôi nghỉ lại qua đêm ở tu viện rồi ngày hôm sau về lại Antwerp cùng với những người đồng hương của bạn, như để cho tôi tìm kiếm thêm động lực cho chuyến đi Himalaya đã bị hoãn hết lần này đến lần khác vì đủ thứ lý do.
những biến cố trong đời đã dạy tôi một điều rằng mỗi người đều có một số mệnh nhưng số mệnh ấy không phải một kịch bản bất biến. tôi chưa bao giờ tin vào tất định luận là thứ áp đặt rằng mọi chuyện trong đời luôn đã được an bài, nhưng tôi cũng không hoàn toàn tin vào tự do ý chí bởi lẽ mỗi hành động ở hiện tại luôn là hệ quả của vô vàn duyên nghiệp từ quá khứ, và chính nó lại đang âm thầm gieo mầm cho những ‘quả’ sẽ rơi xuống trong tương lai. tôi chỉ cảm thấy ngạc nhiên khi gần hai năm qua đã được đi nghe trực tiếp tất cả các bản concerto ưa thích (bao gồm cả piano concerto số 1 của Chopin, violin concerto của Mendelssohn và concerto cho 2 violin của Bach) ngay tại Hà Nội từ các nghệ sĩ Việt Nam, là những buổi biểu diễn mà tôi đã không thường xuyên thấy có thông tin ngay cả khi sống ở châu Âu.
chẳng thể nào biết ngày mai sẽ thế nào, nên là ngày hôm nay hãy cứ làm tất cả những gì mình muốn đi, chỉ cần trực giác một lần mách bảo.
